Η αληθινή δημοκρατία.

Να μην ζουμε στο έλεος εκείνων που έχουν την πανουργία και το συμφέρον να μας κρατούν στο ζυγό και να μας διαβεβαιώνουν ότι είναι τόσο «δημοκράτες» όσο και μεις, με μόνη την μικρή και ασήμαντη διαφορά ότι εκείνοι θα νέμωνται τα κοινά αγαθά και την εξουσία και μεις θα έχωμε το… προνόμιο να τους υπηρετούμε και να τους ζητωκραυγάζωμε! Τον καλύτερο ορισμό της δημοκρατίας τον έχει βάλει, νομίζω, ο μεγάλος Θουκυδίδης στο στόμα ενός Συρακούσιου ηγέτη «Εκάστη των τάξεων και όλαι ομού απολαύουν ίσων δικαιωμάτων υπό δημοκρατικόν πολίτευμα, ενώ η ολιγαρχία διαμοιράζει μεν τους κινδύνους εις τους πολλούς, ως προς τα ωφελήματα όμως δεν αρκείται καν εις την μερίδα του λέοντος, αλλά σφετερίζεται και κρατεί δι’ εαυτήν το όλον» (κατά τη μετάφραση του Ελευθερίου Βενιζέλου). Είναι πραγματικά χαρακτηριστικό γνώρισμα των αντιδημοκρατικών πολιτευμάτων και αρχόντων ότι μόνο για υποχρεώσεις και καθήκοντα του ατόμου απέναντι στην πατρίδα μιλούν και ποτέ (ή με σφιγμένα δόντια και μεγάλη δυσκολία) για τα δικαιώματα του λαού. Τα δικαιώματα τα κρατούν για τον εαυτό τους οι ολίγοι, τα καθήκοντα όμως τα αναθέτουν στους πολλούς. Αυτήν ακριβώς τη διάκριση θεωρεί απαράδεκτη και καταλύει η δημοκρατία: και οι «κίνδυνοι» θα ανήκουν σε όλους, αλλά και τα «ωφελήματα», κατά το μέτρο που μπορεί ο καθένας να σηκώση τις ευθύνες του και κατά τις ανάγκες, τις υλικές και τις ηθικές, που έχουν όλοι για να πραγματοποιήσουν τους σκοπούς μιας άξιας για τον άνθρωπο ζωής. Στη δημοκρατία ο λαός (στο σύνολό του) αποφασίζει για τις τύχες του και θέτει τους κανόνες που ρυθμίζουν τη συλλογική ζωή (με τους αντιπροσώπους του που αναδείχνονται με εκλογές αδιάβλητες). Στη δημοκρατία η πλειοψηφία κυβερνά και η μειοψηφία ελέγχει. Δημοκρατία και Δικαιοσύνη είναι έννοιες αλληλένδετες. Αυτό σημαίνει ότι όχι μόνον όλοι θα είναι ίσοι απέναντι στο νόμο, αλλά και ο νόμος θα αποβλέπει εξίσου στο συμφέρον όλων... Ευάγγελος Παπανούτσος.